Just speak...

Afgelopen week had ik een interview op de radio. Voor de eerste keer. En wat heb ik ervan genoten. Het was 6 minuten maar had wat mij betreft wel een uur mogen duren. Niet omdat ik zo graag over mezelf vertel ofzo, maar gewoon omdat ik merk dat het zo helend werkt. En ik zoveel te vertellen heb. Het is alsof er een stop uit is getrokken en het nu allemaal mag gaan stromen. Ik vind het fijn om over mijn ervaringen te vertellen, vanuit kracht en kwetsbaarheid, en daar ook weer andere mensen mee te inspireren en te raken. En mijn mooiste ervaring daarin is dat wanneer ik mijn kwetsbaarheid laat zien, ik vaak direct ook een diepere verbinding krijg met degene met wie ik praat. Die dan vaak ook zijn of haar kwetsbaarheid laat zien.



Veteranen
Zo ook dit weekend. Ik was uitgenodigd om een dag met een stand te komen staan voor mijn actie op de reünie van UNIFIL. Een dag voor veteranen uit Libanon. Ik had weinig idee wat ik me erbij voor moest stellen maar ik stapte er gewoon open in, zonder veel verwachtingen. Na de officiële opening werd de sfeer wat losser, informeler. Mannen die elkaar na lange tijd weer ontmoetten en gezelligheid alom. En toch bleef ik me onprettig voelen. Omdat ik nog iets anders waarnam. Namelijk veel en groot verdriet. Achter het glimlachen, de stoere houding en trots ging veel meer schuil. Ondertussen kwam ik steeds meer in aanraking met mannen die te maken hadden gehad met trauma. De stand naast mij was bemand met allemaal veteranen die ontzettend aan het knokken zijn om hun leven weer op te pakken en hun trauma te verwerken. Ik had boeiende gesprekken met hen over de impact van een oorlogstrauma en herstel.
Een moeder van een veteraan met PTSS kwam naar me toe, geraakt door mijn missie en actie. We hadden een mooi gesprek. Aangrijpend vond ik het om haar verdrietige ogen te zien, omdat haar zoon zo voor zijn leven moet strijden en nog een lange weg te gaan heeft. En zij zich zo machteloos voelt.



Eenmaal op de terugweg in de bus, kwam er een veteraan naast mij zitten. Hij vroeg me hoe ik op de reünie terecht was gekomen en ik vertelde over mijn actie. Ik vroeg hem naar zijn diensttijd en over hoe hij dat had ervaren. Hij vertelde dat hij vanaf zijn 19e tot zijn 39e had gediend in Libanon. En dat bij alles in het leven er leuke en minder leuke dingen zijn. Waarna zijn ogen zich vulden met tranen. En hij vertelde dat het heel heftig was geweest. Dat het niet uit te leggen is. Dat de 'minder leuke dingen' hem nog steeds konden nekken. Waarna hij pauzeerde, om zichzelf te herpakken. Over hoe hij als onbevangen jong volwassen jongen dacht dat hij een leuke tijd zou gaan hebben in Libanon, zoals dat toen nog werd voorgeschoteld. En nu twintig jaar van zijn leven kwijt is. Ik zag de pijn in zijn ogen. Ik vroeg hem naar zijn leven na de dienstplicht. Hij vertelde dat hij sinds 1980 terug is gekomen. Dat hij daarna een leven heeft geprobeerd op te bouwen, wat niet mee viel. Dat hij blij is dat hij werk heeft. En dat het hem pijn doet dat alles over de tijd in Libanon wordt verzwegen. Dat er geen hulpverlening beschikbaar is voor deze groep mensen en het  pijn doet dat ze worden ontkend in hun trauma's. Dat dit soort dagen helpen om het enigzins te verwerken. Omdat veteranen onder elkaar elkaar begrijpen. En de buitenwereld er niets van snapt.

Eenmaal uit de bus drukte hij me op mijn hart: ga door met wat je aan het doen bent. Kinderen zijn zo belangrijk. Ik drukte hem op zijn hart, dat het okee was om zijn tranen te laten gaan. Waarop hij antwoordde: ja, maar niet in een volle bus. Waarna we afscheid namen. En ik geraakt de trein in stapte.



Wat ik opvallend vond is dat er veel gedeeld werd, maar het verdriet blijkbaar minder gedeeld werd. Waarom mag dat er vaak niet zijn in onze maatschappij? Ook ik kreeg vanuit huis mee om vooral niet de vuile was buiten te hangen, stel je voor. Inmiddels ervaar ik hoe bevrijdend het is om te mogen spreken. Het is zeker niet DE manier om te helen, daar is veel meer voor nodig. Maar om het ruimte te kunnen geven, je te kunnen verbinden met mensen en het niet helemaal alleen te hoeven dragen. Het gaat er niet om wat er precies is gebeurd, maar om hoe jij het hebt ervaren. Dat kan namelijk per gebeurtenis en per persoon verschillen. Mezelf erkennen in wat ik heb ervaren en gevoeld was voor mij een belangrijke stap naar heling. Niet om eindeloos te blijven hangen in het verleden, maar om het ruimte te geven en zo ook plaats te maken voor de toekomst.



Ik hoop vanuit heel mijn hart dat Defensie snel gaat erkennen dat er meer mogelijk is dan alleen psychotherapie en EMDR. Dat Somatic Experience een effectieve manier is om trauma aan te pakken. Ik denk dat dat veel veteranen verder zou kunnen helpen in hun proces. De ervaring dit weekend heeft me in ieder geval weer heel bewust gemaakt van het feit dat ik vooral door moet gaan met mijn missie. Er is nog een hoop te doen...